Świadczenia

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje:

  • Osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

  • Cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, w związku z uzyskaniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany;

  • obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, którzy posiadają prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

POWODY UDZIELENIA POMOCY SPOŁECZNEJ

Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom, na zasadach określonych w ustawie, w szczególności z powodu:

ubóstwa;

sieroctwa;

bezdomności;

bezrobocia;

niepełnosprawności;

długotrwałej lub ciężkiej choroby;

przemocy w rodzinie;

potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi;

potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności;

bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych;

trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy;

trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;

alkoholizmu lub narkomanii;

zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;

klęski żywiołowej lub ekologicznej.

 

KRYTERIUM DOCHODOWE

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom w przypadku występowania przynajmniej jednej z powyższych okoliczności. Najczęściej udzielenie pomocy jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2024r. poz. 1044) wynosi:

–na osobę samotnie gospodarującą, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł,

–na osobę w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 823 zł.

PROCEDURA PRZYZNANIA ŚWIADCZEŃ Z POMOCY SPOŁECZNEJ

Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej składa się z następujących etapów:

1.  Złożenie wniosku o udzielenie pomocy,

2.  Sporządzenie wywiadu środowiskowego i planu pomocy,

3.  Wydanie decyzji administracyjnej,

4.  Realizacja decyzji.

Aby uzyskać świadczenie z pomocy społecznej wnioskodawca powinien złożyć wniosek o udzielenie pomocy wraz z kompletem dokumentów.

W terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku pracownik socjalny jest zobowiązany przeprowadzić wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu dokonuje się analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje się wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę do planowania pomocy. Brak zgody na przeprowadzenie wywiadu jest jednoznaczny z rezygnacją z pomocy.

Prawo do świadczenia pieniężnego przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej, od której stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia za pośrednictwem ośrodka.

Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie lub ustalił odpłatność, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń lub ponoszenia odpłatności.

Świadome wprowadzenie w błąd pracownika socjalnego może spowodować zmianę decyzji na niekorzyść strony oraz naliczenie nienależnie pobranych świadczeń. Świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi, niezależnie od dochodu rodziny.

 

RODZAJE ŚWIADCZEŃ:

Świadczenia pieniężne:

-zasiłek stały,

-zasiłek okresowy,

-zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,

-zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,

-wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd.

 

Zasiłek stały – jest to świadczenie pieniężne, które przysługuje:

1.pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku (osiągnięcie wieku emerytalnego) lub całkowicie niezdolnej do pracy np. z powodu niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. – 1010 zł,

2.pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego tj. – 823 zł na osobę w rodzinie.

Wysokość zasiłku stałego ustala się:

1.W przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium dochodowym osoby a posiadanym dochodem tej osoby,

2.W przypadku rodziny –różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

Od 1 stycznia 2025 roku maksymalna kwota zasiłku stałego wynosi 1229 zł miesięcznie, natomiast minimalna kwota wynosi 100 zł.

Od 1 stycznia 2025 roku kwota zasiłku stanowi różnicę między 130 proc. kryterium dochodowego, a dochodem – odpowiednio osoby samotnej lub w przeliczeniu na członka rodziny.

Zasiłek okresowy – przysługuje osobom i rodzinom, których posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych w szczególności ze względu na: długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość otrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.

Zasiłek okresowy przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Wysokość zasiłku okresowego ustala się:

  1. W przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby a posiadanym dochodem tej osoby, wysokość zasiłku okresowego wynosi 50% różnicy, o której mowa powyżej.

  2. W przypadku rodziny – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, wysokość zasiłku okresowego w przypadku rodziny wynosi 50% różnicy, o której mowa powyżej.

Okres, na jaki przyznaje się zasiłek uzależniony jest od indywidualnej sytuacji osoby czy rodziny, ustala go ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Zasiłek celowy – przysługuje osobom i rodzinom, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie, może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Niezależnie od dochodu rodziny zasiłek celowy przyznaje się na pokrycie strat w wyniku zdarzenia losowego oraz klęski żywiołowej lub ekologicznej. W szczególnych okolicznościach zasiłek celowy może otrzymać osoba lub rodzina o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, jest to wówczas zasiłek celowy specjalny, który nie podlega zwrotowi.

Zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie – osobie albo rodzinie gmina może przyznać pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia. Pomoc w formie pieniężnej w celu ekonomicznego usamodzielnienia może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki. Warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz jej zabezpieczenie określa się w umowie z gminą. Pożyczka ta może być umorzona w całości lub w części, jeżeli przyczyni się to do szybszego osiągnięcia celów pomocy społecznej. Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli osoba lub rodzina ubiegająca się otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.

Wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd wypłaca się w wysokości ustalonej przez sąd. Wynagrodzenie to obliczone w stosunku miesięcznym nie może przekraczać 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia. Udzielenie świadczeń w postaci wynagrodzenia za sprawowanie opieki nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania decyzji administracyjnej.

 

Świadczenia niepieniężne:

-praca socjalna,

-bilet kredytowany, 

-składki na ubezpieczenie zdrowotne, 

-składki na ubezpieczenie społeczne, 

-sprawienie pogrzebu, 

-poradnictwo specjalistyczne, 

-interwencja kryzysowa, 

-posiłek, 

-schronienie,

-niezbędne ubranie, 

-usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia i rodzinnych domach pomocy oraz usługi sąsiedzkie

NAJCZĘŚCIEJ UDZIELANE ŚWIADCZENIA:

Praca socjalna:

Celem pracy socjalnej jest poprawa funkcjonowania osób i rodzin w środowisku. Praca socjalna to specyficzna działalność zawodowa skierowana na pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi. Praca socjalna prowadzona jest: z osobami i rodzinami w celu rozwinięcia lub wzmocnienia ich aktywności i samodzielności życiowej, ze społecznością lokalną w celu zapewnienia współpracy i koordynacji działań instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb członków społeczności. Praca socjalna to działania mające zarówno uzupełnić potrzeby bytowe ludzi w szczególności o obniżonych możliwościach samodzielnego dawania sobie rady w trudnościach życiowych jak i działania mające wzmacniać szanse rozwojowe. Cechą pracy socjalnej jest przygotowanie jednostki do właściwego spożytkowania dóbr i świadczonych usług. Pracownik socjalny współpracuje z przedstawicielami innych instytucji m.in.: psychologami, prawnikami, pedagogami szkolnymi, kuratorami, funkcjonariuszami policji, lekarzami rodzinnymi i pielęgniarkami środowiskowymi, Praca socjalna świadczona jest osobom i rodzinom bez względu na posiadany dochód. W działalności tej wykorzystuje się właściwe jej metody i techniki, stosowane z poszanowaniem godności osoby i jej prawa do samostanowienia. W ramach pracy socjalnej pracownik wspomaga osoby i rodziny wymagające pomocy w osiągnięciu możliwie pełnej aktywności społecznej, zapobiega procesowi marginalizacji osób i grup, a także przeciwdziała zjawiskom wykluczenia społecznego. W ramach pracy socjalnej również udziela się osobom i rodzinom poradnictwa specjalistycznego w szczególności prawnego, psychologicznego i rodzinnego.

 

Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze:

Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

Schronienie

Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego schronienia w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych albo schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi.

Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.

Dom pomocy społecznej

Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny.

 Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

  1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy dziecka;

  2. małżonek, zstępni przed wstępnymi;

  3. gmina, z której osoba została skierowana.

 Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

  1. Mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu

  2. Małżonek, wstępni przed zstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust.

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa 300% tego kryterium;

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

c) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt a) i b).

Więcej informacji mogą Państwo uzyskać na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej klikając w poniższy link:

https://www.gov.pl/web/rodzina